Przejdź do głównej części

Podstawy do umorzenia postępowania upadłościowego dotyczącego konsumentów

03 Lut 2020 5:30

Określone uchybienia upadłego dotyczące jego obowiązków w toku postępowania upadłościowego albo też dotyczące wykonywania planu spłaty wierzycieli, skutkują umorzeniem postępowania (albo uchyleniem planu spłaty wierzycieli). Jest to więc równoznaczne z odmową oddłużenia. Sąd ma więc możliwość odstąpienia od umorzenia postępowania (albo uchylenia planu spłaty), jeżeli tylko uchybienie dłużnika będzie nieznaczne, nieistotne lub też gdy zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające kontynuację postępowania. Takie umorzenie postępowania w upadłości konsumenckiej konieczne jest także wówczas, gdy zażąda tego sam upadły. Na wynik postępowania mają jednocześnie wpływ okoliczności faktyczne sprawy, a które to okoliczności są zawsze oceniane przez sąd przez pryzmat ustawowych wymogów co do „istotności”, „względów słuszności”, czy też „względów humanitarnych” przy orzekaniu upadłości.

Przepis art. 49110 p.u. jest przepisem charakterystycznym dla upadłości konsumenckiej. Reguluje on bowiem kwestie związane z zagadnieniem umorzenia postępowania dotyczącego upadłości konsumenckiej. W konsekwencji tego wola wierzycieli nie będzie miała wpływu na sam bieg postępowania. Tym samym ani ich aktywność, ani też nawet ich zgodny wspólny wniosek, nie będą brane pod uwagę. Tym bardziej ich bierność i np. brak zgłoszenia wierzytelności, nie będą podstawą umorzenia postępowania.

Sąd jest bowiem związany wnioskiem upadłego w zakresie umorzenia postępowania upadłościowego. Wykluczone jest tu więc badanie przez sąd skuteczności takiego wniosku przez pryzmat np. sprzeczności z prawem, czy też prób obejścia prawa. Postanowienie
o umorzeniu postępowania na wniosek upadłego nie jest również przeszkodą do ponownego ogłoszenia upadłości konsumenckiej w bliżej nieokreślonej przyszłości, nawet wówczas gdy od daty uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu nie upłynęło 10 lat.

Ustawodawca uznał jednocześnie, iż umorzenie postępowania nastąpi także wówczas, gdy dłużnik będzie po prostu nierzetelny. Sąd będzie wówczas zobowiązany do umorzenia postępowania upadłościowego w sytuacji np. nie wskazania lub też nie wydania syndykowi całego majątku oraz niezbędnych dokumentów. Tego rodzaju zaniechania powodują bowiem niemożność ustalenia masy upadłości, a w konsekwencji przeprowadzenia postępowania. Upadły może również w inny sposób nie wykonywać ciążących na nim obowiązków. Może on np. wbrew postanowieniu sędziego-komisarza uporczywie nie udzielać żądanych informacji albo pomimo wezwań może on w ogóle nie składać sędziemu-komisarzowi oświadczenia
o wydaniu syndykowi majątku, jak i niezbędnej dokumentacji.

Jednocześnie umorzenie postępowania upadłościowego może nawet nastąpić
w przypadku późniejszego ujawnienia jednej z przesłanek negatywnych, jak i w przypadku późniejszego ujawnienia braku przesłanki pozytywnej, czyli stanu niewypłacalności dłużnika. Dzieje się tak na skutek tego, że po ogłoszeniu upadłości, syndyk zwraca się do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla upadłego, z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących upadłego, a mających wpływ na ocenę jego sytuacji majątkowej. Syndyk zasięga również informacji w Krajowym Rejestrze Sądowymi w zakresie tego, czy upadły jest np. wspólnikiem spółek, jak również czy sprawował on funkcję członka organu spółek i czy
w stosunku do tych spółek ogłoszono upadłość. Tym samym syndyk zawsze ma możliwość poinformowania sędziego-komisarza, o niezgodności informacji przez niego uzyskanych,
z danymi podanymi przez upadłego we wniosku o ogłoszenie upadłości.